Gümrük ve Ticaret?Bakanlığından:MESAFELİ SÖZLEŞMELER
YÖNETMELİĞİ
Yayımlandığı R. Gazete Tarihi: 24/11/2014 - Sayı: 29188
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, mesafeli sözleşmelere ilişkin uygulama usul ve
esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik,
mesafeli sözleşmelere uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik
hükümleri;
a) Finansal
hizmetler,
b) Otomatik
makineler aracılığıyla yapılan satışlar,
c) Halka açık
telefon vasıtasıyla telekomünikasyon operatörleriyle bu telefonun kullanımı,
ç) Bahis, çekiliş,
piyango ve benzeri şans oyunlarına ilişkin hizmetler,
d) Taşınmaz
malların veya bu mallara ilişkin hakların oluşumu, devri veya kazanımı,
e) Konut kiralama,
f) Paket turlar,
g) Devre mülk,
devre tatil, uzun süreli tatil hizmeti ve bunların yeniden satımı veya
değişimi,
ğ) Yiyecek ve
içecekler gibi günlük tüketim maddelerinin, satıcının düzenli teslimatları
çerçevesinde tüketicinin meskenine veya işyerine götürülmesi, h) 5 inci
maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki bilgi verme
yükümlülüğü ile 18 inci ve 19 uncu maddelerde yer alan yükümlülükler saklı
kalmak koşuluyla yolcu taşıma hizmetleri,
ı) Malların
montaj, bakım ve onarımı,
i) Bakımevi
hizmetleri, çocuk, yaşlı ya da hasta bakımı gibi ailelerin ve kişilerin
desteklenmesine yönelik sosyal hizmetler ile ilgili sözleşmelere uygulanmaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik,
7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 48 inci
ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmeliğin
uygulanmasında;
a) Dijital içerik:
Bilgisayar programı, uygulama, oyun, müzik, video ve metin gibi dijital şekilde
sunulan her türlü veriyi,
b) Hizmet: Bir
ücret veya menfaat karşılığında yapılan ya da yapılması taahhüt edilen mal
sağlama dışındaki her türlü tüketici işleminin konusunu,
c) Kalıcı veri
saklayıcısı: Tüketicinin gönderdiği veya kendisine gönderilen bilgiyi, bu
bilginin amacına uygun olarak makul bir süre incelemesine elverecek şekilde
kaydedilmesini ve değiştirilmeden kopyalanmasını sağlayan ve bu bilgiye aynen
ulaşılmasına imkan veren kısa mesaj, elektronik posta, internet, disk, CD, DVD,
hafıza kartı ve benzeri her türlü araç veya ortamı,
ç) Kanun: 6502
sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu,
d) Mal: Alışverişe
konu olan; taşınır eşya, konut veya tatil amaçlı taşınmaz mallar ile elektronik
ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri her türlü
gayri maddi malları,
e) Mesafeli
sözleşme: Satıcı veya sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı
olmaksızın, mal veya hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak
oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu
ana kadar ve kurulduğu an da dahil olmak üzere uzaktan iletişim araçlarının
kullanılması suretiyle kurulan sözleşmeleri,
f) Sağlayıcı: Kamu
tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye
hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya
tüzel kişiyi,
g) Satıcı: Kamu
tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye
mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel
kişiyi,
ğ) Tüketici:
Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Uzaktan
iletişim aracı: Mektup, katalog, telefon, faks, radyo, televizyon, elektronik
posta mesajı, kısa mesaj, internet gibi fiziksel olarak karşı karşıya
gelinmeksizin sözleşme kurulmasına imkan veren her türlü araç veya ortamı,
ı) Yan sözleşme:
Bir mesafeli sözleşme ile ilişkili olarak satıcı, sağlayıcı ya da üçüncü bir
kişi tarafından sözleşme konusu mal ya da hizmete ilave olarak tüketiciye
sağlanan mal veya hizmete ilişkin sözleşmeyi ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Ön Bilgilendirme
Yükümlülüğü
Ön bilgilendirme
MADDE 5 – (1) Tüketici,
mesafeli sözleşmenin kurulmasından ya da buna karşılık gelen herhangi bir
teklifi kabul etmeden önce, aşağıdaki hususların tamamını içerecek şekilde
satıcı veya sağlayıcı tarafından bilgilendirilmek zorundadır.
a) Sözleşme konusu
mal veya hizmetin temel nitelikleri,
b) Satıcı veya
sağlayıcının adı veya unvanı, varsa MERSİS numarası,
c) Tüketicinin
satıcı veya sağlayıcı ile hızlı bir şekilde irtibat kurmasına imkan veren,
satıcı veya sağlayıcının açık adresi, telefon numarası ve benzeri iletişim
bilgileri ile varsa satıcı veya sağlayıcının adına ya da hesabına hareket
edenin kimliği ve adresi,
ç) Satıcı veya
sağlayıcının tüketicinin şikayetlerini iletmesi için (c) bendinde belirtilenden
farklı iletişim bilgileri var ise, bunlara ilişkin bilgi,
d) Mal veya
hizmetin tüm vergiler dahil toplam fiyatı, niteliği itibariyle önceden
hesaplanamıyorsa fiyatın hesaplanma usulü, varsa tüm nakliye, teslim ve benzeri
ek masraflar ile bunların önceden hesaplanamaması halinde ek masrafların
ödenebileceği bilgisi,
e) Sözleşmenin
kurulması aşamasında uzaktan iletişim aracının kullanım bedelinin olağan ücret
tarifesi üzerinden hesaplanamadığı durumlarda, tüketicilere yüklenen ilave
maliyet,
f) Ödeme,
teslimat, ifaya ilişkin bilgiler ile varsa bunlara ilişkin taahhütler ve satıcı
veya sağlayıcının şikayetlere ilişkin çözüm yöntemleri,
g) Cayma hakkının
olduğu durumlarda, bu hakkın kullanılma şartları, süresi, usulü ve satıcının
iade için öngördüğü taşıyıcıya ilişkin bilgiler,
ğ) Cayma
bildiriminin yapılacağı açık adres, faks numarası veya elektronik posta
bilgileri,
h) 15 inci madde
uyarınca cayma hakkının kullanılamadığı durumlarda, tüketicinin cayma hakkından
faydalanamayacağına ya da hangi koşullarda cayma hakkını kaybedeceğine ilişkin
bilgi,
ı) Satıcı veya
sağlayıcının talebi üzerine, varsa tüketici tarafından ödenmesi veya sağlanması
gereken depozitolar ya da diğer mali teminatlar ve bunlara ilişkin şartlar,
i) Varsa dijital
içeriklerin işlevselliğini etkileyebilecek teknik koruma önlemleri,
j) Satıcı veya
sağlayıcının bildiği ya da makul olarak bilmesinin beklendiği, dijital içeriğin
hangi donanım ya da yazılımla birlikte çalışabileceğine ilişkin bilgi,
k) Tüketicilerin
uyuşmazlık konusundaki başvurularını Tüketici Mahkemesine veya Tüketici Hakem
Heyetine yapabileceklerine dair bilgi.
(2) Birinci fıkrada belirtilen bilgiler, mesafeli
sözleşmenin ayrılmaz bir parçasıdır ve taraflar aksini açıkça
kararlaştırmadıkça bu bilgiler değiştirilemez.
(3) Satıcı veya sağlayıcı, birinci fıkranın (d)
bendinde yer alan ek masraflara ilişkin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine
getirmezse, tüketici bunları karşılamakla yükümlü değildir.
(4) Birinci fıkranın (d) bendinde yer alan toplam
fiyatın, belirsiz süreli sözleşmelerde veya belirli süreli abonelik
sözleşmelerinde, her faturalama dönemi bazında toplam masrafları içermesi
zorunludur.
(5) Açık artırma veya eksiltme yoluyla kurulan
sözleşmelerde, birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan bilgilerin
yerine açık artırmayı yapan ile ilgili bilgilere yer verilebilir.
(6) Ön bilgilendirme yapıldığına ilişkin ispat yükü
satıcı veya sağlayıcıya aittir.
Ön bilgilendirme yöntemi
MADDE 6 – (1) Tüketici, 5
inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen tüm hususlarda, kullanılan uzaktan
iletişim aracına uygun olarak en az on iki punto büyüklüğünde, anlaşılabilir
bir dilde, açık, sade ve okunabilir bir şekilde satıcı veya sağlayıcı
tarafından yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bilgilendirilmek
zorundadır.
(2) Mesafeli sözleşmenin internet yoluyla kurulması
halinde, satıcı veya sağlayıcı;
(a) 5 inci
maddenin birinci fıkrasında yer alan bilgilendirme yükümlülüğü saklı kalmak
kaydıyla, aynı fıkranın (a), (d), (g) ve (h) bentlerinde yer alan bilgileri bir
bütün olarak, tüketicinin ödeme yükümlülüğü altına girmesinden hemen önce açık
bir şekilde ayrıca göstermek,
(b) Herhangi bir
gönderim kısıtlamasının uygulanıp uygulanmadığını ve hangi ödeme araçlarının
kabul edildiğini, en geç tüketici siparişini vermeden önce, açık ve
anlaşılabilir bir şekilde belirtmek zorundadır.
(3) Mesafeli sözleşmenin sesli iletişim yoluyla
kurulması halinde, satıcı veya sağlayıcı 5 inci maddenin birinci fıkrasının
(a), (d), (g) ve (h) bentlerinde yer alan hususlarda, tüketiciyi sipariş
vermeden hemen önce açık ve anlaşılır bir şekilde söz konusu ortamda
bilgilendirmek ve 5 inci maddenin birinci fıkrasında yer alan bilgilerin
tamamını en geç mal teslimine veya hizmet ifasına kadar yazılı olarak göndermek
zorundadır.
(4) Siparişe ilişkin bilgilerin sınırlı alanda ya
da zamanda sunulduğu bir ortam yoluyla mesafeli sözleşmenin kurulması halinde,
satıcı veya sağlayıcı 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (g) ve
(h) bentlerinde yer alan hususlarda, tüketiciyi sipariş vermeden hemen önce
açık ve anlaşılabilir bir şekilde söz konusu ortamda bilgilendirmek ve 5 inci
maddenin birinci fıkrasında yer alan bilgilerin tamamını en geç mal teslimine
veya hizmet ifasına kadar yazılı olarak göndermek zorundadır.
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda belirtilen
yöntemlerle kurulan ve anında ifa edilen hizmet satışlarına ilişkin
sözleşmelerde tüketicinin, sipariş vermeden hemen önce söz konusu ortamda 5
inci maddenin birinci fıkrasının sadece (a), (b), (d) ve (h) bentlerinde yer
alan hususlarda açık ve anlaşılır bir şekilde bilgilendirilmesi yeterlidir.
Ön bilgilerin teyidi
MADDE 7 – (1) Satıcı veya
sağlayıcı, tüketicinin 6 ncı maddede belirtilen yöntemlerle ön bilgileri
edindiğini kullanılan uzaktan iletişim aracına uygun olarak teyit etmesini
sağlamak zorundadır. Aksi halde sözleşme kurulmamış sayılır.
Ön bilgilendirmeye ilişkin diğer yükümlülükler
MADDE 8 – (1) Satıcı veya
sağlayıcı, tüketici siparişi onaylamadan hemen önce, verilen siparişin ödeme
yükümlülüğü anlamına geldiği hususunda tüketiciyi açık ve anlaşılır bir şekilde
bilgilendirmek zorundadır. Aksi halde tüketici siparişi ile bağlı değildir.
(2) Tüketicinin mesafeli sözleşme kurulması
amacıyla satıcı veya sağlayıcı tarafından telefonla aranması durumunda, her
görüşmenin başında satıcı veya sağlayıcı kimliğini, eğer bir başkası adına veya
hesabına arıyorsa bu kişinin kimliğini ve görüşmenin ticari amacını
açıklamalıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Cayma Hakkının Kullanımı ve Tarafların Yükümlülükleri
Cayma hakkı
MADDE 9 – (1) Tüketici, on
dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin
sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.
(2) Cayma hakkı süresi, hizmet ifasına ilişkin
sözleşmelerde sözleşmenin kurulduğu gün; mal teslimine ilişkin sözleşmelerde
ise tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin malı teslim
aldığı gün başlar. Ancak tüketici, sözleşmenin kurulmasından malın teslimine
kadar olan süre içinde de cayma hakkını kullanabilir.
(3) Cayma hakkı süresinin belirlenmesinde;
a) Tek sipariş
konusu olup ayrı ayrı teslim edilen mallarda, tüketicinin veya tüketici
tarafından belirlenen üçüncü kişinin son malı teslim aldığı gün,
b) Birden fazla
parçadan oluşan mallarda, tüketicinin veya tüketici tarafından belirlenen
üçüncü kişinin son parçayı teslim aldığı gün,
c) Belirli bir
süre boyunca malın düzenli tesliminin yapıldığı sözleşmelerde, tüketicinin veya
tüketici tarafından belirlenen üçüncü kişinin ilk malı teslim aldığı gün esas
alınır.
(4) Malın satıcı tarafından taşıyıcıya teslimi,
tüketiciye yapılan teslim olarak kabul edilmez.
(5) Mal teslimi ile hizmet ifasının birlikte yapıldığı
sözleşmelerde, mal teslimine ilişkin cayma hakkı hükümleri uygulanır.
Eksik bilgilendirme
MADDE 10 – (1) Satıcı veya sağlayıcı,
cayma hakkı konusunda tüketicinin bilgilendirildiğini ispat etmekle yükümlüdür.
Tüketici, cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde bilgilendirilmezse, cayma
hakkını kullanmak için on dört günlük süreyle bağlı değildir. Bu süre her
halükarda cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıl sonra sona erer.
(2) Cayma hakkı konusunda gerektiği şekilde
bilgilendirmenin bir yıllık süre içinde yapılması halinde, on dört günlük cayma
hakkı süresi, bu bilgilendirmenin gereği gibi yapıldığı günden itibaren
işlemeye başlar.
Cayma hakkının kullanımı
MADDE 11 – (1) Cayma
hakkının kullanıldığına dair bildirimin cayma hakkı süresi dolmadan, yazılı
olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile satıcı veya sağlayıcıya yöneltilmesi
yeterlidir.
(2) Cayma hakkının kullanılmasında tüketici, EK’te
yer alan formu kullanabileceği gibi cayma kararını bildiren açık bir beyanda da
bulunabilir. Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin bu formu doldurabilmesi veya
cayma beyanını gönderebilmesi için internet sitesi üzerinden seçenek de
sunabilir. İnternet sitesi üzerinden tüketicilere cayma hakkı sunulması
durumunda satıcı veya sağlayıcı, tüketicilerin iletmiş olduğu cayma
taleplerinin kendilerine ulaştığına ilişkin teyit bilgisini tüketiciye derhal
iletmek zorundadır.
(3) Sesli iletişim yoluyla yapılan satışlarda,
satıcı veya sağlayıcı, EK’te yer alan formu en geç mal teslimine veya hizmet
ifasına kadar tüketiciye göndermek zorundadır. Tüketici bu tür satışlarda da
cayma hakkını kullanmak için bu formu kullanabileceği gibi, ikinci fıkradaki
yöntemleri de kullanabilir.
(4) Bu maddede geçen cayma hakkının kullanımına
ilişkin ispat yükümlülüğü tüketiciye aittir.
Satıcı veya sağlayıcının yükümlülükleri
MADDE 12 – (1) Satıcı veya
sağlayıcı, tüketicinin cayma hakkını kullandığına ilişkin bildirimin kendisine
ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, varsa malın tüketiciye teslim
masrafları da dahil olmak üzere tahsil edilen tüm ödemeleri iade etmekle
yükümlüdür.
(2)Satıcı veya sağlayıcı, birinci fıkrada belirtilen tüm
geri ödemeleri, tüketicinin satın alırken kullandığı ödeme aracına uygun bir
şekilde ve tüketiciye herhangi bir masraf veya yükümlülük getirmeden tek
seferde yapmak zorundadır.
(3)Cayma hakkının kullanımında, 5 inci maddenin birinci
fıkrasının (g) bendi kapsamında, satıcının iade için belirttiği taşıyıcı
aracılığıyla malın geri gönderilmesi halinde, tüketici iadeye ilişkin
masraflardan sorumlu tutulamaz. Satıcının ön bilgilendirmede iade için herhangi
bir taşıyıcıyı belirtmediği durumda ise, tüketiciden iade masrafına ilişkin
herhangi bir bedel talep edilemez. İade için ön bilgilendirmede belirtilen
taşıyıcının, tüketicinin bulunduğu yerde şubesinin olmaması durumunda satıcı,
ilave hiçbir masraf talep etmeksizin iade edilmek istenen malın tüketiciden
alınmasını sağlamakla yükümlüdür.
Tüketicinin yükümlülükleri
MADDE 13 – (1) Satıcı veya
sağlayıcı malı kendisinin geri alacağına dair bir teklifte bulunmadıkça,
tüketici cayma hakkını kullandığına ilişkin bildirimi yönelttiği tarihten
itibaren on gün içinde malı satıcı veya sağlayıcıya ya da yetkilendirmiş olduğu
kişiye geri göndermek zorundadır.
(2) Tüketici, cayma süresi içinde malı, işleyişine,
teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun bir şekilde kullandığı
takdirde meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir.
Cayma hakkının kullanımının yan sözleşmelere etkisi
MADDE 14 – (1) Kanunun 30
uncu maddesi hükümleri saklı kalmak koşuluyla, tüketicinin cayma hakkını
kullanması durumunda yan sözleşmeler de kendiliğinden sona erer. Bu durumda
tüketici, 13 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen haller dışında herhangi
bir masraf, tazminat veya cezai şart ödemekle yükümlü değildir.
(2) Satıcı veya sağlayıcı, tüketicinin cayma
hakkını kullandığını yan sözleşmenin tarafı olan üçüncü kişiye derhal
bildirmelidir.
Cayma hakkının istisnaları
MADDE 15 – (1) Taraflarca
aksi kararlaştırılmadıkça, tüketici aşağıdaki sözleşmelerde cayma hakkını
kullanamaz:
a) Fiyatı finansal
piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olarak değişen ve satıcı veya sağlayıcının kontrolünde
olmayan mal veya hizmetlere ilişkin sözleşmeler.
b) Tüketicinin
istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallara ilişkin
sözleşmeler.
c) Çabuk
bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek malların teslimine ilişkin
sözleşmeler.
ç) Tesliminden
sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış olan
mallardan; iadesi sağlık ve hijyen açısından uygun olmayanların teslimine
ilişkin sözleşmeler.
d) Tesliminden
sonra başka ürünlerle karışan ve doğası gereği ayrıştırılması mümkün olmayan
mallara ilişkin sözleşmeler.
e) Malın
tesliminden sonra ambalaj, bant, mühür, paket gibi koruyucu unsurları açılmış
olması halinde maddi ortamda sunulan kitap, dijital içerik ve bilgisayar sarf
malzemelerine ilişkin sözleşmeler.
f) Abonelik
sözleşmesi kapsamında sağlananlar dışında, gazete ve dergi gibi süreli
yayınların teslimine ilişkin sözleşmeler.
g) Belirli bir
tarihte veya dönemde yapılması gereken, konaklama, eşya taşıma, araba kiralama,
yiyecek-içecek tedariki ve eğlence veya dinlenme amacıyla yapılan boş zamanın
değerlendirilmesine ilişkin sözleşmeler.
ğ) Elektronik
ortamda anında ifa edilen hizmetler veya tüketiciye anında teslim edilen
gayrimaddi mallara ilişkin sözleşmeler.
